Straattandarts helpt Richard

Mondzorg moet terug in het basispakket

Zeker een half miljoen tot anderhalf miljoen Nederlanders hebben niet genoeg geld om naar de tandarts te gaan. Ze slaan controles en behandelingen over. Daardoor lopen veel mensen rond met ontstekingen en pijn, met soms ernstige gevolgschade aan het lichaam tot gevolg. Dit kan zelfs leiden tot ziekte en uitval. Het Rijk moet de financiële drempels voor lagere inkomens wegnemen, bij voorkeur door mondzorg op te nemen in het basispakket. Dat is uit medisch en maatschappelijk perspectief de verantwoorde oplossing. Bovendien verdient deze oplossing zich ook nog eens ruim terug. Uit onderzoek blijkt dat de economische gevolgschade van het huidige beleid in de miljarden loopt. Denk daarbij aan de kosten van de mensen die niet meer werken vanwege de problemen met hun gebit. Mondzorg terug in het basispakket is onderaan de streep goedkoper dan in het huidige beleid, en hoeft zelfs niet tot premieverhoging te leiden.

Veel mondzorgklachten zijn eenvoudig te behandelen, maar kunnen ernstig kunnen worden. Het veel voorkomende cariës (tandbederf) kan uiteindelijk leiden tot ontstekingen, abcessen en ernstige pijnklachten. Ook kunnen onbehandelde mond- of tandziekten leiden tot ernstige gezondheidsklachten die de algemene gezondheid betreffen, zoals maagproblemen en hartklachten. Naast de impact op de gezondheid is de psychische schade ook vaak aanzienlijk. Mensen die zich door de staat van hun gebit schamen en zelfs in een diepe depressie belanden.

Preventie, controle en gebitreiniging

Mondzorg kan dus niet los kan worden gezien van algemene gezondheidszorg. Daarom hoort mondzorg thuis in het basispakket. Dat was decennia het geval, maar sinds begin jaren negentig komt mondzorg voor volwassenen voor eigen rekening én eigen verantwoordelijkheid. Maar een gezonde mond is geen kwestie van individuele verantwoordelijkheid; ijverig schrobben is niet genoeg. Je gebit gezond houden vergt hulp bij en kennis van preventie, en regelmatige controle en gebitsreiniging.

Penny wise, pound foolish

Onderzoek van het Radboud UMC toont aan dat de tandartskosten en economische gevolgschade als gevolg van verwaarloosde en achterstallige mondzorg alleen al rond de drie miljard euro per jaar bedraagt. Denk hierbij aan lagere arbeidsproductiviteit, verminderde arbeidsinzetbaarheid en uitkeringskosten voor mensen die vanwege ernstige klachten niet of nauwelijks kunnen werken. Deze kosten bedragen ruim een miljard méér dan de kosten van het opnemen van mondzorg in het basispakket. Opname in het basispakket hoeft dus niet te leiden tot premieverhoging. Dat kan desnoods inkomensafhankelijk gebeuren. Het is in ieder geval duidelijk dat ook bij premieverhoging volledige tandartsdekking via het basispakket voor de eigen portemonnee goedkoper is dan het zelf moeten betalen van de jaarlijkse kosten van controle en gebitsreiniging. En goedkoper is dan een aanvullende tandartsverzekering die lang niet alles dekt. Zowel vanuit het individu als vanuit de volksgezondheid bekeken, is het huidige beleid penny wise, pound foolish.

Wat wordt wél vergoed door het basispakket?

Het basispakket dekt kaakchirurgie in het ziekenhuis. Ook wordt mondzorg voor kinderen (tot en met 17 jaar) vergoed. Maar als ouders de tandarts niet kunnen betalen, zien we in de praktijk dat veel kinderen ook niet de tandarts gaan. Verder dekt de basisverzekering driekwart van de kosten voor een kunstgebit, maar niet het trekken van de tanden en de kiezen. Ook gaat het kunstgebit van het eigen risico af. Zo kost een kunstgebit toch nog meer dan duizend euro (bron: Zorgwijzer) wat voor veel mensen niet te betalen is.

Noodoplossingen

Het Rijk gaat ervan uit dat de bijzondere bijstand de geëigende weg is voor de financiering van achterstallige mondzorg bij lage inkomens, maar veel gemeenten kennen aanvragen voor mondzorgkosten niet toe, of alleen in uiterste nood. In andere gemeenten wordt wel vanuit de gemeentebegroting apart geld vrijgemaakt voor de mondzorgkosten. Zo ontstaat er een lappendeken aan noodhulp, afhankelijk van waar je woont, voor iets wat duidelijk een landelijk probleem is. Ook is er een klein aantal tandartsen en mondhygiënisten die behandelingen pro deo uitvoeren. Dokters van de Wereld vraagt aandacht voor dit maatschappelijk probleem met de Mondzorgkaravaan. Daarbij gaan we met mobiele tandartsenpraktijk het land door, doen noodbehandelingen en geven we poetsvoorlichting. Ook creëren we lokaal Friendly Networks van vrijwillige tandartsen en mondhygiënisten. Toch zijn alle genoemde noodoplossingen hierboven tezamen maar een druppel op de gloeide plaat.

De oplossing

Dokters van de Wereld vindt dat mondzorg terug in het basispakket moet. Uitgangspunt is een redelijk representatief, pijn- en ontstekingsvrij gebit met een normale kauwfunctie. Ook moeten tandartscontroles, preventie, poetsinstructie en gebitsreiniging worden vergoed. Alleen dan krijgt iedereen in Nederland adequate toegang tot mondzorg. Zuiver cosmetische zaken, zoals facings of het bleken van tanden, zouden uiteraard buiten het basispakket moeten vallen.

Dokters van de Wereld | Nieuwe Herengracht 20 | 1018 DP Amsterdam
Privacy & Cookies | IBAN: NL11 ABNA 0491 7178 06 | RSIN: 807110917