“Hoe kun je handen die gemaakt zijn om te helpen het zwijgen opleggen?”

Na ruim dertig jaar staat het werk van Dokters van de Wereld in Gaza op het spel. Nieuwe registratie-eisen voor ngo's maken humanitaire hulpverlening nagenoeg onmogelijk. Naast de verwoestende gevolgen voor de bevolking ziet psycholoog Nour – onze collega in Gaza – haar enige levenslijn uit haar handen glippen. 'Mijn werk is niet zomaar een beroep. Het is een vorm van standvastigheid; een toewijding aan het leven op een plek omringd door de dood.'

'Geen plicht maar onze levenslijn'

Al bijna twee jaar deel ik mijn leven met jullie. Velen vroegen me: hoe houd je het vol? Hoe vind je de kracht om door te gaan als alles wat je ooit kende is vernietigd? Het antwoord? Wat ons in staat stelde elke ochtend op te staan – ondanks uitputting, honger en verdriet – was ons humanitaire werk.

In een wereld waarin we onze geliefden, onze huizen en veiligheid en soms zelfs ons gevoel van eigenwaarde verloren, werd het helpen van anderen het enige dat we nog in de hand hadden. Het gaf betekenis aan ons overleven en herinnerde ons eraan dat we niet zomaar slachtoffers van de oorlog waren; we waren verzorgers, getuigen en bijdragers aan de mensheid. Anderen dienen was niet alleen onze plicht, het was onze levenslijn. Dit werk was het enige dat ons herinnerde aan onze menselijkheid te midden van de meedogenloze verwoesting. En toch dit deze vitale levenslijn nu onder druk.

Nieuwe registratievereisten

Vorig jaar werden nieuwe registratievereisten ingevoerd voor internationale humanitaire organisaties die in Palestina actief zijn. Aanvankelijk hoopten velen van ons dat deze maatregelen beheersbaar zouden zijn en ons dagelijks werk niet zou verstoren. Maar deze hoop begon langzaam te vervagen. Afgelopen december hoorden we dat de registratie van tientallen organisaties – waaronder Dokters van de Wereld – niet verlengd zou worden en dat alle activiteiten in de Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever en Israël binnen een paar maanden gestaakt zou moeten worden.  

Deze beslissing betekent dat duizenden kwetsbare mensen het risico lopen de toegang tot essentiële geestelijke gezondheidszorg, medische zorg en psychosociale ondersteuning te verliezen, juist op een moment dat ze die het hardst nodig hadden. 

Want ze zeggen dat de oorlog voorbij is, maar de gevolgen ervan worden iedere dag complexer. De meeste mensen wonen nog steeds in gescheurde tenten. Kinderen slapen op een natte, koude grond en kruipen dicht tegen elkaar aan om warm te blijven. Ziekenhuizen liggen in puin, klinieken werken met minimale middelen en psychische wonden blijven onbehandeld. Gemeenschappen zijn volledig afhankelijk van humanitaire organisaties, die nu bedreigd worden door administratieve beperkingen.

'Dit gaat over controle'

Deze organisaties vormen de ruggengraat van het overleven. Ze vullen de gaten op die ontstaan door ingestorte systemen en bieden gezondheidszorg, psychologische ondersteuning en basisbehoeften zoals voedsel en onderdak aan mensen die anders niets zouden hebben. Alleen al in de klinieken van Dokters van de Wereld helpen we dagelijks zo'n 2000 tot 2200 mensen: kinderen, moeders, ouderen, traumapatiënten, ontheemde gezinnen. Allemaal zijn ze op zoek naar verlichting, hoop of simpelweg de middelen om de volgende dag te overleven. 

Wat moeten we ze vertellen als we gedwongen worden te stoppen? Hoe laten we mensen in hun grootste nood in de steek? Hoe kun je handen die gemaakt zijn om te helpen en harten die getraind zijn om te zorgen, het zwijgen opleggen? 

Soms voel ik me gevangen, terwijl ik toekijk hoe de deuren langzaam sluiten en ik binnenblijf. Dit gaat niet alleen over registratie, het gaat over controle. Het gaat over het inkrimpen van onze humanitaire ruimte. Het gaat erom te beslissen wie wel en wie niet mag helpen. Voor ons is humanitair werk in Gaza niet zomaar een beroep. Het is een vorm van standvastigheid; een toewijding aan het leven op een plek omringd door de dood. 

Verwoestende gevolgen

Gedurende deze oorlog heb ik mijn verhaal met jullie gedeeld. Niet om medelijden te wekken, maar om de waarheid over grenzen heen te laten reizen. Vandaag schrijf ik opnieuw om de aandacht te vestigen op de dringende realiteit en wat er op het spel staat: als humanitaire organisaties gedwongen worden Gaza te verlaten, zullen de gevolgen verwoestend zijn voor de miljoenen mensen die van hen afhankelijk zijn voor hun overleven, waardigheid en hoop. 

We vragen niet om privileges, we vragen om bescherming van degenen die hun leven wijden aan het helpen van anderen. We vragen om het recht om door te gaan met het enige dat ons de afgelopen jaren in leven heeft gehouden: zorgen. 

- Deze blog van Nour verscheen eerder in de Franse krant Liberation -