“Wanneer je klachten krijgt, is het vaak al te laat”

'Preventieve zorg zou geen voorrecht moeten zijn van mensen met de juiste papieren.' Susan - coördinator van het seksuele en reproductieve zorgprogramma - vertelt over het belang van het uitstrijkjesprogramma van Dokters van de Wereld.

Sluimerend virus

'Bijna iedereen raakt in zijn leven wel eens besmet met HPV, het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Meestal ruimt je lichaam dit vanzelf weer op, maar soms blijft het aanwezig en leidt het virus jaren later tot kanker. Klachten merk je pas in een laat stadium, maar tegen die tijd is het al vaak te laat. 

Voor de meeste vrouwen in Nederland is het daarom vanzelfsprekend dat je vanaf je dertigste iedere vijf jaar een uitnodiging krijgt voor het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Maar vrouwen zonder papieren ontvangen deze uitnodiging niet: zij zijn structureel uitgesloten van deze belangrijke preventieve zorg. En dat is zorgelijk. 

Onder de radar 

Vijf jaar geleden begonnen we daarom met het aanbieden van uitstrijkjes aan ongedocumenteerde vrouwen. Daarbij leunen we niet achterover, maar trekken we actief de wijk in om hen te bereiken. We bezoeken onze lokale, maatschappelijke partners; plekken waar deze vrouwen vaak komen en waar ze zich vertrouwd voelen. Dat is essentieel, want uit angst, voor uitzetting bijvoorbeeld, leven veel mensen onder de radar. 

Terwijl onze medische Zorgbus buiten parkeert, organiseren we binnen eerst een groepsbijeenkomst. Met de deelnemende vrouwen praten we over allerlei thema’s rond seksuele gezondheid. Luchtig, soms met een grapje, doorbreken we zo culturele taboes. Na afloop slaan we een medische brug en vertellen we dat er buiten in de bus een arts voor hen klaar staat, waarbij het óók mogelijk is om een uitstrijkje af te nemen. 

Preventieve zorg zou geen voorrecht moeten zijn van mensen met de juiste papieren. Dat wij met onze aanpak vrouwen bereiken die anders onzichtbaar zouden blijven, is iets waar ik erg trots op ben.'