“Ik heb kanker, dacht ik, en er is hier helemaal niemand die mij kent”

De uitslag kwam als een mokerslag. Wat een 'uitstrijkje voor de zekerheid' zou zijn, schopte het toch al wankele fundament van Kimberly's leven volledig overhoop. Als vrouw zonder papieren sloeg de wanhoop direct toe: 'Soms liep ik over van de zorgen. Gelukkig kon ik op die momenten altijd bij Dokters van de Wereld terecht.'

Een onzichtbaar leven 

'Ik vertelde het aan niemand. Dit was iets tussen mij en God, besloot ik. Want hoewel ik verlangde naar mijn moeder en dochter, wist ik hoeveel zorgen zij zich zouden maken als ze het zouden weten. Dat wilde ik ze niet aandoen. "Dit is ernstig", dacht ik. "Ik heb kanker en er is hier helemaal niemand die mij kent."'

Drie jaar geleden ontvluchtte Kimberly (37) de uitzichtloze situatie in Venezuela. Ze vertrok naar Europa waar, zo hoopte ze, het wél mogelijk zou zijn om een baan te vinden en zo te kunnen voorzien voor haar moeder en dochter van 12. Hoewel het afscheid hartverscheurend was en het contact vanaf dat moment alleen nog uit videobellen en appjes zou bestaan, was de situatie in Venezuela simpelweg onhoudbaar geworden.   

Kimberly slaagde in haar plan: na een kort verblijf in Spanje vertrok ze naar Nederland waar ze al snel een baan vond in de particuliere ouderenzorg; ‘werk waar ik veel van houd.’ Toch waren de afgelopen jaren niet makkelijk, vertelt ze. 'Het voelt alsof ik hier onzichtbaar ben. Het is duidelijk dat ik er niet echt bij hoor. Geen papieren hebben maakt alles ingewikkeld. Zelfs iets simpels als reizen met het ov is een uitdaging, omdat ik geen bankrekening mag openen en dus geen bankpas heb. Erger is het als ik ziek word, dan is er weinig voor mij mogelijk. Laat staan als ik ernstig ziek word, dacht ik.'

'Afwijkende cellen gevonden'

In de Amsterdamse Bijlmer, waar Kimberly woont, staat de Zorgbus van Dokters van de Wereld wekelijks geparkeerd. Sinds ze weet dat de bus er staat voor mensen zoals zij, bezoekt ze bij ziekte en klachten soms een van de dienstdoende artsen. Een paar maanden geleden klopt ze aan bij de bus met een gynaecologische vraag. Tijdens het gesprek met de arts hoort ze over de mogelijkheid om zich te laten testen op baarmoederhalskanker – iets waar ze maar al te graag mee instemt. Maar de uitslag die een paar weken later volgt komt als een mokerslag aan: in het uitstrijkje zijn fors afwijkende cellen gevonden. Kimberly moet zo snel mogelijk naar het ziekenhuis voor aanvullend onderzoek.

'Ik heb kanker, dacht ik. Ik voelde me zó wanhopig. Hoe moet het nou verder, piekerde ik. Hoe gaat het straks met mijn moeder en dochter, als ik ze niet meer kan steunen en hoe moet ik in hemelsnaam mijn behandelingen gaan betalen? Soms liep ik over van de zorgen en schreef dan een berichtje aan Dokters van de Wereld. Zij gaven altijd snel antwoord en probeerden me een beetje gerust te stellen. Daar ben ik ze zo dankbaar voor. Ik geloof niet dat zij beseffen hoeveel ze betekenen voor mensen zoals ik. Zij vertelden ook dat ik me geen zorgen hoefde te maken over geld: ik zou recht hebben op een behandeling tegen baarmoederhalskanker.'

Op wolkjes lopen

In het ziekenhuis voert de specialist extra onderzoeken uit en een aantal weken later zit ze weer tegenover de arts, dit keer voor de uitslag. Kimberly: 'De dokter had een Spaanse tolk voor mij geregeld om de uitslag te bespreken, dat vond ik ontzettend lief. "Uit het onderzoek blijkt dat je geen baarmoederhalskanker hebt", vertaalt de tolk de woorden van de arts. "De arts wil je graag over negen maanden terugzien, maar voor nu is de uitslag goed." Kimberly: 'Ik voelde me zó gelukkig, ik liep op wolkjes het ziekenhuis uit.'

Sinds die positieve uitslag gaat alles een stuk beter, vertelt ze. 'Ook heb ik sinds enkele weken een Nederlandse vriend. Door hem voel ik me wat meer geïntegreerd, heb ik voor het eerst het gevoel dat ik Nederlanders een beetje leer kennen. Bovendien lukt het me om maandelijks geld te sturen naar mijn familie, wat altijd de reden was van mijn komst. Ja, voor het eerst in drie jaar geef ik mijn leven een ruime voldoende.'

Gevraagd naar haar toekomstdromen schiet ze vol. 'Mijn grootste wens is dat Sarah naar Nederland komt, mijn dochter. Ze is nu 20 jaar. Hoewel ik haar iedere dag spreek heb ik haar al acht jaar niet gezien. Ik wil niet terug naar Venezuela. Hier stroomt water, is er licht en kan ik eten kopen; basisbehoeften die in Venezuela niet meer bestaan. Ook zou ik graag weer papieren willen hebben, of dat nou in Nederland, Spanje of een ander land is. Dat is het plan, maar plannen komen meestal niet zo uit zoals je had gedacht. De uitslag van mijn uitstrijkje was daar een pijnlijk voorbeeld van.'