Veelgestelde vragen over mondzorg

Campagne

Bijna anderhalf miljoen mensen in Nederland hebben geen geld voor de tandarts. Met alle gevolgen van dien. Zonder behandeling kan een ontstoken kies of tandvlees uitgroeien tot een enorm probleem; niet alleen voor iemands gezondheid maar ook voor de maatschappij. Prodent en Dokters van de Wereld zetten zich samen in om goede mondzorg beschikbaar te maken voor iedereen in Nederland.

De campagne bestaat uit verschillende onderdelen. Vanaf de week van 5 februari liggen er tubes Prodent in de winkel met het logo van Dokters van de Wereld en uitleg over de samenwerking erop. Vanaf 22 februari is een tv-reclame te zien waarin de samenwerking tot uiting komt. Ook online zal volop aandacht worden besteed aan de campagne ‘Elke glimlach telt’.

Dokters van de Wereld trekt vanaf 23 februari met een mobiele tandartspraktijk door Nederland. In deze zogeheten mondzorgkaravaan krijgen vooraf geselecteerde mensen die anders écht geen toegang hebben tot de tandarts noodbehandelingen. Ook wordt er poetsvoorlichting gegeven, om gebitsproblemen te helpen voorkomen. Om de samenwerking extra aandacht te geven, worden er diverse mondverzorging-events georganiseerd, onder andere op World Oral Health Day (20 maart) in Rotterdam.

Prodent biedt financiële steun aan Dokters van de Wereld zodat ons groeiende netwerk van straattandartsen zoveel mogelijk mensen met acute mondzorgproblemen kan helpen. Ook wordt er poetsvoorlichting gegeven, om mondproblemen te helpen voorkomen. Ter ondersteuning van dit preventieprogramma stelt Prodent mondverzorgingsproducten, zoals tandenborstels en tandpasta, ter beschikking.

Het is onze gezamenlijke ambitie om goede mondzorg toegankelijk te maken voor iedereen in Nederland. Daarnaast willen we de bewustwording rond goede mondzorg vergroten. Prodent vergroot de aandacht voor het mondzorgprobleem door middel van deze samenwerking en besteed hier een grote landelijke mediacampagne aan. Bovendien brengt Dokters van de Wereld toegangsproblemen onder de aandacht door middel van het stellen van Kamervragen en opzetten van petities. Middels de landelijke media campagne wordt er speciale aandacht besteed aan de petitie van Dokters van de Wereld, die stelt dat mondzorg terug moet in het basispakket.

Samen willen we een glimlach geven aan hen die dit het hardst nodig hebben, want elke glimlach telt!

Samen met lokale partnerorganisaties zoals schuldhulpverlening, daklozenopvang, voedselbanken, maatschappelijk werk etc. en een netwerk van (straat)tandartsen geven wij gratis noodbehandelingen aan mensen met gebitsproblemen die de tandarts écht niet kunnen betalen. Daarnaast voeren wij met onze petitie ‘Mondzorg in het basispakket’ de druk op de politiek op om mondzorg (weer) in het basispakket van de zorgverzekering te krijgen. Mondzorg is namelijk geen luxe, maar een basisrecht. 

De Mondzorgkaravaan start op 23 februari in Amersfoort (provincie Utrecht). Daarna doen we elke maand een andere provincie aan. Op 20 maart staan we in Rotterdam (Zuid-Holland), in april in Maastricht (Limburg). De rest van de planning volgt nog.

Voor de behandelingen die Dokters van de Wereld tijdens de campagne uitvoert, is vooraf al een selectie gemaakt van mensen die hiervoor in aanmerking komen. Deze selectie is gemaakt met behulp van onze partnerorganisaties in de steden waar we naar toe gaan. Het is dus helaas niet mogelijk om jezelf aan te melden.

Petitie

Wij vinden het oneerlijk dat je voor bijna ieder pijntje, ontsteking of ongemak kunt aankloppen bij je huisarts of het ziekenhuis, behalve voor pijn in je mond. Voor mondzorg moet je je óf extra verzekeren, of contant afrekenen bij de tandarts. Bijna anderhalf miljoen mensen in Nederland hebben daar het geld niet voor. Toegang tot zorg is een recht, en daar hoort mondzorg ook bij. Daarom vragen we iedereen om onze petitie ‘Mondzorg in het basispakket’ te tekenen.

We willen 75.000 handtekeningen verzamelen en die aan politici in Den Haag overhandigen. Hoe meer handtekeningen, hoe sterker we staan. We gaan er alles aan doen om de Tweede Kamer ervan te overtuigen dat mondzorg in het basispakket hoort. We hopen dat er in een nieuw kabinet (na de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart) meer ruimte is voor de boodschap dat mondzorg in het basispakket hoort. Ondertussen praten we ook met politieke partijen om hen ervan te overtuigen mondzorg weer in het basispakket op te nemen.

Jouw gegevens zijn veilig bij ons. We houden ons aan alle –strenge- privacyregels en zullen jouw gegevens nooit doorverkopen. Als je de petitie tekent, mag je zelf kiezen of je je telefoonnummer achterlaat. Doe je dat, dan kunnen wij je bellen om te vragen of je ons ook een andere manier wilt steunen. Je e-mailadres invullen is nodig, omdat je handtekening pas telt als je die bevestigd hebt. Maar alleen als je aanvinkt dat Dokters van de Wereld je per e-mail mag informeren over nieuws en acties, ontvang je berichten van ons. 

Juist het niet hebben van mondzorg in het basispakket is peperduur. Alleen al de economische schade als gevolg van ziekteverzuim en uitkeringskosten door tandziekten ligt rond de 3 miljard euro. Volgens het CPB gaat mondzorg weer terug in het basispakket 1,2 - 1,9 miljard euro kosten (zie Bron 1 en Bron 2). Maar: hierin zijn niet de productiviteitsverliezen meegenomen van al die mensen die door onvoldoende mondzorg niet kunnen bijdragen aan de maatschappij en extra zorg of extra uitkeringen nodig hebben. Die kosten liggen volgens professor Listl e.a., die hierover publiceerden in 2019 in de Lancet , rond de 3 miljard euro per jaar. Daarom zegt Listl: "Dat de mondzorg voor volwassenen helemaal niet in het basispakket zit lijkt me maatschappelijk gezien geen geschikte oplossing." Meer hierover op RadboudUMC

Nee. We gaan er -net als het CPB- vanuit dat in het basispakket voor volwassenen dezelfde mondzorg zit als nu voor kinderen. Dat betekent periodieke preventieve controles, trekken van tanden en kiezen, vullingen, zenuw- en wortelkanaalbehandelingen en parodontologie, maar niet diverse implantaten, bruggen en kronen, beugels en cosmetische ingrepen.

Precies weten welke mondzorg wel en niet vergoed wordt? Kijk op de site van het Zorginstituut Nederland.

Protheses zitten wel in de basisverzekering en worden dus vergoed, met een eigen bijdrage van circa 175 euro per kaak. Ook behandelingen door de kaakchirurg in het ziekenhuis worden vergoed vanuit de basisverzekering. Dit geldt ook voor ongedocumenteerden.

TOEGANG TOT MONDZORG

Bijna 1,5 miljoen volwassenen in Nederland gaan vanwege geldgebrek niet, of te weinig, naar de tandarts of mondhygiënist. Dat komt omdat je je voor mondzorg óf extra moet verzekeren, of contant moet afrekenen bij de tandarts.

Dat zijn vooral mensen met een laag inkomen, ouderen, dak- en thuislozen en nieuwkomers (asielzoekers, statushouders en mensen zonder geldige papieren). Daarnaast kunnen andere aspecten een rol spelen, zoals kennis over mondzorg, taal-en cultuurbarrières.

Daardoor kan een ontstoken kies of tandvlees uitgroeien tot een enorm probleem; niet alleen voor iemands gezondheid maar ook voor de maatschappij. Wie zijn ontstoken kies of tandvlees niet laat behandelen, kan rotte tanden, bloedend tandvlees of heftige pijn krijgen. Of nog erger, want ontstekingen in de mond kunnen ook tot andere ziektes leiden, zoals hart- en vaatziekten. En dan hebben we het nog niet over problemen met eten of slecht slapen als gevolg van pijn. Bovendien schamen mensen met een slecht gebit zich daar vaak voor, waardoor ze in een sociaal isolement raken. Ze hebben zelfs minder kans om werk te vinden. Alleen al de economische schade door verminderde arbeidsinzetbaarheid, uitkeringskosten en de kosten van ziekteverzuim en minder productiviteit door tandziekten worden door professor Stefan Listl van het Radboud UMC becijfert op rond de 3 miljard euro.

Ja, iedereen in Nederland heeft recht op toegang tot zorg. Dit is vastgelegd in internationale en nationale wet- en regelgeving. Maar in de praktijk zien we dat sommige mensen buiten de boot vallen. Bijvoorbeeld omdat ze de zorg niet kunnen betalen. Voor volwassenen wordt mondzorg namelijk niet vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering.

Een aanvullende verzekering vergoedt een deel van de (mond)zorgkosten; meer recht op vergoeding betekent een hogere premie. Dus blijft mondzorg afhankelijk van wat mensen zich financieel kunnen veroorloven. Echter, uit onderzoek van Peil.nl in opdracht van Dokters van de Wereld blijkt dat 50% van de Nederlanders met een benedenmodaal inkomen zich niet heeft verzekerd tegen mondzorg vanwege de kosten.

Kinderen (onder de 18) zijn binnen het basispakket wel verzekerd van mondzorg. Niet alle ouders zijn hiervan op de hoogte. Sommige ouders zijn al zo lang niet bij een tandarts geweest, dat ze hun kinderen ook niet meer naar de tandarts sturen. Het gaat met name om kinderen van ouders met een laag inkomen of een migratieachtergrond (bron). Deze kinderen lopen een relatief groot risico om een slecht gebit te ontwikkelen, omdat ze lang niet bij een tandarts zijn geweest en/of omdat er niemand is die met het gezin meekijkt naar preventieve maatregelen, zoals eet- en poetsgewoontes. Maar tegen de tijd dat deze kinderen 18 jaar zijn, moeten ze de tandarts zelf betalen. Zo houdt het huidige systeem de ongelijkheid in stand.

Voor een overzicht van behandelingen die vergoed worden, zie Zorginstituut Nederland. Orthodontie (beugels) vallen hier niet onder. Aangezien een beugel al snel 3000-3500 euro kost, hebben de ouders van kinderen die in armoede opgroeien geen geld om een beugeltraject voor hun kind te betalen. Kinderen die in hun jeugd niet naar de orthodontist kunnen, zullen hier later de vaak ook zichtbare gevolgen van ervaren.

Wie geen verblijfsvergunning heeft en illegaal in Nederland verblijft, heeft recht op zorg, maar kan zich niet (aanvullend) verzekeren tegen ziektekosten. Hun zorgverleners kunnen wel een vergoeding vragen voor een deel van de zorgkosten via de Regeling Onverzekerbare Vreemdelingen, uitgevoerd door het CAK (zie: CAK). Dit geldt echter alleen voor zorg uit het basispakket. Voor volwassenen valt mondzorg niet in het basispakket. De tandarts of mondhygiënist kan deze zorgkosten dus niet declareren bij het CAK. Omdat mondzorg voor kinderen wel binnen het basispakket valt, kan de zorgverlener hiervoor een vergoeding aanvragen bij het CAK.

Een goede gebitsverzorging is de beste manier om mondproblemen te voorkomen. Voor sommige mensen is dat in de praktijk lastig. Bijvoorbeeld omdat ze dit niet goed hebben aangeleerd. Of omdat ze geen huis of inkomen hebben, waardoor er allerlei andere problemen spelen die meer aandacht vragen. Met de mondzorgkaravaan geven wij naast behandelingen ook poetsinstructies. Daarnaast verspreiden we folders over mondverzorging, samen met gratis tandenborstels en tandpasta.

ONDERBOUWING CIJFERS

Wij hebben hiervoor hoogleraar Stefan Listl van Radboudumc geraadpleegd, en hij verwijst naar een onderzoek van The Commonwealth Fund uit 2016 waarin de vraag werd gesteld: During the past 12 months, was there a time when you skipped dental care of dental checkups because of the cost? Dat wijst op 1,49 miljoen (volwassen) mensen in Nederland voor wie dit geldt. Zie Commonwealthfund.org.

Daarnaast hebben wij in 2019 een onderzoek laten doen door Peil.nl waarin aan mensen die langer dan een jaar niet bij de tandarts zijn geweest de vraag is gesteld 'Wat was de reden dat u langer dan een jaar niet bij de tandarts bent?' Dit onderzoek wijst op 1,46 miljoen (volwassen) mensen in Nederland voor wie dit geldt.

OVER DOKTERS VAN DE WERELD

Dokters van de Wereld is een medische mensenrechtenorganisatie. Wij strijden voor het recht op zorg voor iedereen. Dat doen onze hulpverleners wereldwijd in meer dan 70 landen. Oók in Nederland. Wij leveren zelf zorg waar dat nodig is, zoals medische hulp voor de meest kwetsbare mensen. En we strijden, pleiten en voeren actie voor het recht op zorg voor íedereen.

Iedereen heeft recht op zorg, en het is een overheidstaak om ervoor te zorgen dat iedereen van dat recht gebruik kan maken. Helaas zien wij in de praktijk dat er nog steeds mensen in Nederland zijn die geen toegang hebben tot zorg. Wij komen op voor deze mensen. Wij leveren zelf noodhulp waar dat nodig is, zoals medische hulp voor de meest kwetsbare mensen. En we strijden, pleiten en voeren actie voor het recht op zorg voor íedereen.

Médecins du Monde/Dokters van de Wereld werd in 1980 in Frankrijk opgericht door Bernard Kouchner, die in 1971 ook verantwoordelijk was voor de oprichting van Médecins Sans Frontières/Artsen Zonder Grenzen. Met Médecins du Monde wilde Kouchner naast medische hulp ook mensenrechtenschendingen openbaar maken. Dit is nog steeds het grootste verschil tussen beide organisaties: MSF is primair een medische hulporganisatie, en MdM is een medische mensenrechtenorganisatie die naast hulpverlening ook strijd voor het recht op zorg voor iedereen. 

Dokters van de Wereld vindt dat ieder mens recht heeft op zorg, inclusief mondzorg. Dus ook in landen waar dat eigenlijk vanzelfsprekend zou moeten zijn. Alle lidorganisaties van ons internationale netwerk Médecins du Monde werken zowel in binnen- als buitenland.

Dokters van de Wereld | Nieuwe Herengracht 20 | 1018 DP Amsterdam
Privacy & Cookies | IBAN: NL82INGB 0000 0049 46 | RSIN: 807110917